Pokazywanie postów oznaczonych etykietą obywatelskość. Pokaż wszystkie posty
Pokazywanie postów oznaczonych etykietą obywatelskość. Pokaż wszystkie posty

niedziela, 16 września 2012

Patriotyzm jako synonim obywatelskości



W maju 2006 roku (pamiętam, bo to było tydzień po śmierci mojego przyjaciela) wybrałem się do Biblioteki Uniwersytetu w Białymstoku im. Jerzego Giedroycia (tzn. biblioteka nosi jego imię, nie uniwersytet), żeby posłuchać dyskusji panelowej z udziałem naukowców z tejże uczelni, w tym moje koleżanki i kolegów anglistów, oraz historyka i socjologa, a także dwie Angielki z Uniwersytetu w Warwick. Wszyscy przedstawili ciekawe tezy, bardzo ciekawe wystąpienie miał dr Kirk Palmer, Amerykanin pracujący na białostockiej anglistyce, o rasowej klasyfikacji w oficjalnych formularzach stosowanych w USA. Historyk żalił się na brak manifestacji białoruskości ze strony jej spadkobierców, w tym ówczesnego rektora UwB i w ogóle tłamszeniu tejże tożsamości w Białymstoku. Było to wystąpienie, które wzbudziło szereg kontrowersji, a ja powstrzymałem się od głosu, ponieważ cisnęła mi się na usta złośliwość, że oto rektor powinien chyba przy każdym swoim publicznym wystąpieniu przedstawiać się „Jestem profesor….., pełnię funkcję rektora Uniwersytetu w Białymstoku i jestem Białorusinem”. Przepraszam wszystkich, ale przyszło mi wtedy do głowy takie właśnie skojarzenie ze sposobem przedstawiania się na spotkaniach Anonimowych Alkoholików, jakie znamy z amerykańskich filmów. Nie wypowiedziałem na szczęście swojej złośliwości głośno, ale nadal uważam, że zarzut historyka wobec ówczesnego rektora był raczej mało poważny.

Akurat kilka tygodni wcześniej ministrem edukacji narodowej został Roman Giertych i zapowiadał wprowadzenie większego nacisku na wychowanie patriotyczne. Technicznie jego pomysły były nieco oderwane od rzeczywistości (np. wprowadzenie więcej powieści Sienkiewicza do zestawu lektur szkolnych, a to dlatego, że przedwojenna młodzież czytała i kochała Sienkiewicza, w rezultacie czego dała przykład patriotyzmu i bohaterstwa podczas II wojny światowej, co w jakimś stopniu jest prawdą, ale… ), ale generalnie intencje miał takie, żeby młodzież polska nie rosła na cynicznych kosmopolitów, ale na polskich patriotów.

Młody doktor socjologii, który miał również wystąpienie podczas wspomnianej dyskusji, wyraził ubolewanie, że obecnie kładzie się większy nacisk na wychowanie patriotyczne, a nie obywatelskie. Ponieważ wielu z nas było przerażonych dopuszczeniem do władzy czołowego nacjonalisty i spadkobiercy czołowych nacjonalistów polskich, patriotyzm w jego wykładni nie kojarzył się wcale najlepiej. Dopiero jakiś czas później dotarło do mnie, że takie postawienie sprawy, jakiego dokonał socjolog, jest zasadniczo  chore i wprowadzające publiczność w błąd.

W Europie zachodniej nieczęsto używa się słowa „patriota”, ale w Stanach Zjednoczonych często się mówi o patriotach w kontekście tzw. rewolucji amerykańskiej, czyli wojny o niepodległość. Ta historia jest m.in. o tyle ciekawa, że ludzie, którzy jeszcze dziesięć lat, a nawet jeden rok przed 1776 czuli się Anglikami, a niektórzy nawet lojalnymi poddanymi króla Jerzego III, w tymże roku przekształcili się w amerykańskich patriotów. Oczywiście nie chcę tutaj powielać stereotypów amerykańskiej propagandy, bo z tym patriotyzmem różnie wśród różnych grup bywało, ale jednak znaleźli się ludzie, którzy gotowi byli ginąć za wyzwolenie spod władzy brytyjskiego króla, a tak naprawdę to brytyjskiego parlamentu, który narzucał na kolonistów kolejne daniny, a w którym owi koloniści nie mieli żadnych przedstawicieli. Gotowi byli walczyć i ginąć po to, żeby się czuć obywatelami, a nie poddanymi, i to obywatelami czynnie biorącymi udział w rządzeniu swoim krajem.

Oczywiście konstytucja USA to historia dość skomplikowana, ponieważ pierwotnie nikt z tzw. ojców założycieli jej nie planował, ale wkrótce stała się centralnym punktem amerykańskiego poczucia narodowego, spoiwem dla całej zbieraniny imigrantów i, śmiem twierdzić, obiektem uczuć patriotycznych. Oczywiście można dyskutować na temat Amerykanów, cynizmie ich warstw rządzących, głupocie ich warstw niższych itd., ale jeśli mówimy o patriotyzmie amerykańskim, zasadza się on na wierze w doskonałość ustroju politycznego. Amerykanie wierzą, że mieszkają w kraju, gdzie mieszka się najlepiej. Na dodatek od czasu do czasu ktoś im wmawia, że oni sami są najlepsi na świecie. Ostatnio zrobił to Clint Eastwood na konwencji republikanów. To już zbyt mądre nie jest, ale to inny temat. Podsumowując, patriotyzm i obywatelskość to rzeczy w Stanach Zjednoczonych nierozerwalne.

Wróćmy do Polski i do człowieka, którego niektórzy „nowocześni nacjonaliści”, jak np. Rafał Ziemkiewicz, obwiniają za zaszczepienie Polakom patriotyzmu głupiego, romantycznego, o podłożu mistycznym. W wielkim stopniu jest to niestety prawda. Trauma rozbiorów, o której pisałem wczoraj, sprawiła, że wrażliwe umysły zaczęły szukać jakiejś racjonalizacji potwornej sytuacji politycznej, w jakiej znalazła się Polska i Polacy. Mickiewicz stworzył więc swoją mętną filozofię mesjanizmu narodowego Polaków („Polska Chrystusem narodów”), co sprowadziło polskie myślenie patriotyczne na manowce mistyki i myślenia o polityce w kategoriach religijnych, odwracając uwagę od politycznego realizmu. Jeżeli jednak przeanalizujemy nawet te mistyczne i stylizowane na język Biblii „Księgi narodu i pielgrzymstwa polskiego”, w których faktycznie prawie wszystko jest pseudoreligijnym bełkotem, to i tak doszukamy się całkiem racjonalnego (choć niestety też nieprawdziwego) uzasadnienia pochwały przedrozbiorowej Rzeczypospolitej, na której popełniono zbrodnie. Pod doprowadzoną do granic absurdu metaforą kryje się pochwała tego państwa, jako tego, w którym panowała wolność oraz do którego chętnie przyjeżdżali cudzoziemcy, żeby owej wolności doświadczyć, żeby się „szlachcić”. W swojej fantazji na temat Polski jako kraju powszechnej szczęśliwości Mickiewicz posunął się nawet do tezy, że szlachectwo już prawie miało być rozszerzone na wszystkich mieszkańców Rzeczypospolitej, ale źli władcy ościennych państw do tego nie dopuścili. Fakt, że ten pomysł nadania faktycznego obywatelstwa (bo przecież szlachectwo równało się obywatelstwu) wszystkim, w tym pewnie chłopom i mieszczanom, nie miał żadnego uzasadnienia w polskiej przedrozbiorowej historii i myśli politycznej, ale chcę tutaj zwrócić uwagę na sam fakt, że Mickiewiczowi coś takiego przyszło do głowy.

Religijna metaforyczność to błąd, który pokutuje w niektórych środowiskach do dziś (np. wśród tych, którzy wierzą, że obecnie jedyny ratunek dla Polski do intronizacja Jezusa Chrystusa jako króla Polski). Niestety Adam Mickiewicz walnie się do tego typu myślenia przyczynił. Mało kto pamięta o tym, że pierwszą Rzeczpospolitą uważał za kraj, w którym wspaniale było mieszkać i być jej obywatelem, za to prawie wszyscy pamiętamy, że porównał ją do Mesjasza.

Rozbiory sprawiły, że zostaliśmy pozbawieni możliwości rozwijania swojego patriotyzmu obywatelskiego. Wielu z naszych przodków było przecież szczerymi polskimi patriotami, tzn. ludźmi kochającymi Polskę, ale przecież obywatelami byli Rosji, Prus i Austrii (później Austro-Węgier). Ojczyzna, którą kochali, była z jednej strony pojęciem geograficznym (miejscem, gdzie kiedyś było ich państwo), oraz pewnym abstrakcyjnym konstruktem umysłu, bo przecież gdzie był ten obiekt ich miłości? Stanisław Wyspiański w „Weselu” użył metafory, każąc chłopce wierzyć, że kiedy ta odczuwa coś dziwnego w sercu i nie wie, co to jest, jest to Polska („a to Polska właśnie”).

Trudno sobie wyobrazić kształtowanie patriotyzmu obywatelskiego w czasach kiedy polskiej obywatelskości nie było jak realizować, bo przecież obywatelskość wiąże się nierozerwalnie z istnieniem państwa. Stąd też pokutujące do dziś w polskiej myśli politycznej, i w ogóle w kulturze, oderwanie pojęć naród i państwo. Stąd też fałszywie skonstruowana dychotomia patriotyzm kontra obywatelskość.

Nie bez powodu porównałem polski patriotyzm z żydowskim, ponieważ Żydzi przez niemal dwa tysiące lat żyli w jakiejś mentalnej ojczyźnie, w wirtualnej Palestynie przekazywanej z pokolenia na pokolenie za pośrednictwem ksiąg Biblii hebrajskiej. Życzenia spędzania następnych świąt „w Jerozolimie” przez szereg pokoleń, to nic innego jak pielęgnowanie tożsamości wokół jak by nie patrzeć, konkretnego geograficznego terytorium. Świat rzeczywisty w konfrontacji ze pielęgnowanym przez stulecia światem wirtualnym nieraz prowadził do bolesnych rozczarowań (np. „mesjasze” prowadzący swoich wyznawców na manowce, jak Sabbataj Cwi, który namącił ludziom w głowach, a w końcu sam przeszedł na islam). Urzeczywistnienie zaś żydowskiej państwowości w postaci państwa Izrael doprowadziło do całego szeregu katastrof, które obserwujemy do dziś. Co ciekawe, Żydzi ortodoksyjni nie uznają syjonistycznego państwa Izrael, ponieważ wolą pozostać właśnie w wirtualnym świecie swoich świętych ksiąg, niejako bojąc się zmierzyć ze światem realnym.

Polacy, którzy obwołują się tymi jedynie prawdziwymi, żyją właśnie w Polsce swoich marzeń, ale mają większy problem od Żydów, którzy zawsze mogą odwołać się do swoich ksiąg, ponieważ dla jednego „prawdziwa Polska” to była ta pod rządami Józefa Piłsudskiego, dla innego to taka, w której zapanowałyby porządki ściśle endeckie, a dla jeszcze innego to przede wszystkim sielanka zapamiętana z dzieciństwa, czyli z czasów, kiedy żył w cieplarni stworzonej dla niego przez dorosłych. Wszystkich łączy jedynie to, że nie chcą stawić czoła rzeczywistości, która jest jaka jest.

Ucieczka w wirtualny świat nie jest obecnie żadnym rozwiązaniem. Żeby być prawdziwym patriotą, wcale nie żadnym nacjonalistą czy ksenofobem, nie można po prostu zanegować Polski, w jakiej żyjemy i ukryć się w zakamarkach własnej wyobraźni o Polsce idealnej. Współczesny patriotyzm musi się realizować w obywatelskości, a więc w uczestnictwie w zjawiskach, które nas fizycznie dotykają. Żeby to nastąpiło, obywatele nie mogą być jednak wykluczani z życia publicznego za pomocą złych rozwiązań ustrojowych, jak np. obecna ordynacja wyborcza, czy sprytnych socjotechnik stosowanych przez polityków i związane z nimi media (i mam tu na myśli media związane ze wszystkimi ugrupowaniami politycznymi).

Wielka Brytania nie jest z pewnością państwem idealnym, bo takich po prostu nie ma, ale jest to kraj o starej tradycji przedstawicielstwa. Choć do dziś jest to kraj, gdzie istnieje w niemal nienaruszonej formie stara arystokracja, przedstawicielstwo niemal od początku rozciągało się poza stan szlachecki (nie tak jak w Polsce). Tak na marginesie, Stany Zjednoczone nigdy by nie powstały, gdyby jego założyciele nie byli spadkobiercami tradycji angielskiej.

W Londynie, w Haringey, gdzie mam znajomych, przed wyborami do rady dzielnicy, odwiedził ich chasyd, którego znają jako współwłaściciela jednego z miejscowych sklepów. Przyszedł prosić ich o poparcie w wyborach roztaczając przed nimi swoją wizję działań na rzecz dzielnicy. Zwyczaj chodzenia polityków po domach obywateli ma w Anglii ustaloną tradycję (nazywa się canvassing). Można różnie mówić o tej formie pozyskiwania głosów, bo nie oszukujmy się, cwaniaków gotowych obiecywać złote góry, byle się dorwać do koryta, nigdzie nie brakuje, ale oznacza jednak mimo wszystko szacunek dla wyborcy. Szacunek dla obywatela. Polityk pokazuje, że jemu na tym obywatelu zależy (choć oczywiście nikt w takich sprawach nie zagwarantuje szczerości). W tym momencie wspominam o tym, żeby po raz kolejny zamanifestować swoje poparcie dla idei jednomandatowych okręgów wyborczych. Zmierzam jednak przede wszystkim do tego, żeby pokazać jak wspaniałą instytucją budującą wspólnotę (a pod tym pojęciem pojmuję również patriotyzm) są naprawdę demokratyczne wybory, które są chyba najlepszą manifestacją obywatelskości.

Oto sąsiad z dzielnicy, żyd, a może nawet Żyd (w zależności kim się bardziej czuje), przychodzi do Polaków, czyli do swoich sąsiadów z dzielnicy, do rodowitych Anglików, do czarnych Brazylijczyków, bo akurat tacy tam mieszkają, do Nigeryjczyków, a może nawet do muzułmanów (choć ci mieszkają trochę bardziej na południe, w Hackney) i mówi „Hej, ludzie, zróbmy coś fajnego dla naszej dzielnicy, zróbmy to razem, a jak na mnie zagłosujecie to…”. Oczywiście wszyscy pozostaną przy swojej przynależności etnicznej, wielu mentalnie żyć będzie w wirtualnej Polsce, Brazylii czy Afryce, a wielu pewnie pozostanie rasistami nieufnie podchodzącymi do sąsiadów o innych korzeniach, ale coś będą musieli robić razem, a być może połączy ich właśnie ten chasyd ubiegający się o miejsce w radzie dzielnicy. Wiedzą mniej więcej kim jest, bo go często widzą w sklepie, a teraz nawiązał z nimi osobisty kontakt. Oczywiście nie znaczy to wcale, że go wybiorą, bo być może zaraz po nim przeszedł się po domach jakiś inny kandydat. Tak czy inaczej, uczestnictwo w życiu publicznym jeżeli jeszcze w pierwszym pokoleniu imigrantów nie daje poczucia wspólnoty z sąsiadami, to jest szansa, że następne to będą już brytyjscy patrioci, czyli obywatele świadomi swojej roli w społeczeństwie.

Takiego właśnie patriotyzmu życzyłbym sobie dla Polski, czyli kraju, w którym możemy się czuć dobrze i być dumni z tego, że właśnie tutaj tak dobrze się żyje. Żeby to nastąpiło, musimy podejmować konkretne działania. Dlatego m.in. popieram inicjatywę Pawła Kukiza, choć z wieloma elementami jego poglądów politycznych mogę się nie zgadzać. I nie jest istotne, że jednomandatowe okręgi wyborcze nie wyeliminują partii, lobbingu i wszelkich działań zakulisowych. Najważniejsze jest to, żeby każdy obywatel miał szansę poczuć się naprawdę ważny we własnym kraju, bo to sprawi, że będzie się również czuł za niego odpowiedzialny, a w rezultacie będzie świadomym patriotą w najlepszym tego słowa znaczeniu.

sobota, 8 września 2012

Jarosław Kaczyński i Stefan Niesiołowski, czyli o obecnym układzie politycznym słów kilka


Jarosław Kaczyński, swego czasu jedyny człowiek, który był w stanie zagrozić Donaldowi Tuskowi i jego ekipie, po raz kolejny pokazał, że jednak nie jest człowiekiem zdolnym do działań realnych. Podważając pozycję ministra Rostowskiego, co samo w sobie wydaje się słuszne (nie mam osobiście wiary w jakość decyzji tego ministra, a piszę o wierze, bo przecież ekonomistą nie jestem i wiedzy nie posiadam), wpada na pomysł, który z jednej strony, czyli gdyby był wynikiem dobrej woli i gdyby został technicznie dobrze zorganizowany, byłby bardzo mądry i pożądany, ale z drugiej doskonale widać nawet bez specjalnego wysiłku umysłowego, że prezesowi PiS chodzi jakąś pokazówkę i po prostu udowodnienie Rostowskiemu, że jest głupi, zły, lub jedno i drugie. Na debatę kilkudziesięciu czołowych polskich ekonomistów obecnego ministra finansów nie zaprosił, bo od razu stwierdził, ze to facet niepoważny, więc dyskusja z nim nie ma sensu.

Tego typu działania na polskiej arenie politycznej doprowadzają mnie do szewskiej pasji. Albo działamy dla dobra Polski, a jest już najwyższa pora, żeby to robić, albo pokazujemy palcem na tego, kogo nie lubimy i mówimy, że to on jest wszystkiemu winien. To akurat może być nawet prawdą, ale kompletną głupotą jest zwoływanie śmietanki polskiej myśli ekonomicznej tylko z jednym celem, a mianowicie udowodnienia Jackowi Rostowskiemu, że jest złym ekonomistą.

Słusznie kilka osób już zauważyło, że gdyby faktycznie wszyscy owi ekonomiści zaproszeni przez prezesa PiS z tego zaproszenia skorzystali, technicznie byłby jeden wielki wiec polityczny, na którym w dodatku nie każdy byłby w stanie zabrać głos, nawet gdyby na każdy przeznaczono tylko 10 minut. O dyskusji nie byłoby w ogóle mowy.

Ponieważ wierzę w starą zasadę odkrytą przez Gustave’a le Bon, że w „tłumie” inteligencja każdego z jego uczestników z osobna drastycznie spada, obawiam się, że zebranie grupy nawet geniuszy, która przekraczałaby trzy osoby, niekoniecznie wydobyłaby z nich najsilniejsze strony ich umysłów. Ale Jarosławowi Kaczyńskiemu nie o to przecież chodzi. On chce teoretycznie udowodnić, że pomysł (i szacunki jego kosztów) jego ekipy jest realny, natomiast Rostowski, który temu przeczy, jest ekonomicznym ignorantem.

Polityczny, a nie merytoryczny charakter tej zagrywki jest tak widoczny, że szkoda słów na komentarz tego żałosnego zabiegu. Jeśli bowiem wszyscy zaproszeni ekonomiści skorzystaliby z zaproszenia, a pamiętajmy, że większość z nich to wcale nie są zwolennicy PiSu, uwiarygodniliby rolę Jarosława Kaczyńskiego jako męża opatrznościowego, który taki „konwent mózgów” zwołał, a czego obawiał się rząd. Nie wiem, jak szefostwo PiSu wyobraża sobie organizacyjną stronę przedsięwzięcia, ale obawiam się, że mogłoby to wyglądać tak, że kilku początkowych prelegentów wytykając jakieś drobne błędy w zasadzie jednak poparłoby wyliczenia prezesa i jego ludzi, zaś dla reszty zabrakłoby już czasu, za co pewnie zostaliby serdecznie przeproszeni. Ogólne wrażenie, jakie na opinii publicznej mógłby taki konwektyl zrobić, byłoby takie, że oto patrzcie, tylu czołowych ekonomistów poparło pomysł PiSu.

Tymczasem zwłaszcza dzisiaj chodzi o to, żeby podjąć decyzje wynikające z dobre woli, a więc konstruktywne i na rzecz Polski. Taki konwent ekonomistów, ale z udziałem ministra Jacka Rostowskiego, mógłby przynieść ciekawe wnioski, niewykluczone, że niektóre zbawienne dla naszej gospodarki (choć osobiście nie byłbym tutaj zbyt entuzjastyczny). Musiałby to jednak być swego rodzaju kongres, które potrwałby co najmniej miesiąc, a codziennie odbywałyby się merytoryczne debaty bez podtekstów walki politycznej.

Niestety, prezes Jarosław Kaczyński, jak to ma w zwyczaju, zagrał na efekt. W tym momencie, choć oczywiście może to być nadinterpretacja z mojej strony, chodzić może o to, żeby móc powiedzieć Polakom „Patrzcie, jak zwykle tyko ja chciałem dobrze dla kraju i miałem plan genialnych reform za dosłownie grosze, ale wszyscy rzucają mi kłody pod nogi, bo to jeden wielki układ i antypolski spisek” . Szczerze mówiąc, żeby przekonać swój elektorat do takiego myślenia, nie musi w to wkładać aż takiego wysiłku. Innych chyba już i tak do siebie nie przekona. Tymczasem premier sam się nie obali. Kto go ma jednak obalić, skoro jego przeciwnicy są rozproszeni, a liderzy opozycji nie mają na to inteligentnego pomysłu.

Kto czyta mój blog od jakiegoś czasu, ten pewnie pamięta, że uważam, że w polityce największym grzechem jest błąd. W grze z wielkimi cwaniakami trzeba być większym cwaniakiem. Frajerzy przegrywają i to jest brutalna prawda.

O ile lider PiS jest człowiekiem inteligentnym, to już jego poplecznicy, a już zwłaszcza tzw. żelazny elektorat, odstrasza każdego, kto jeszcze w miarę samodzielnie myśli i kieruje się jakimś zdrowym rozsądkiem. Na pewnym blogu zwolennika tej partii znalazłem wpis krytykujący Pawła Kukiza, że ten działa na korzyść PO, bo odwraca uwagę społeczeństwa od spraw istotnych i energię tegoż, która powinna być skierowana na ni mniej ni więcej, a na „delegalizację PO”. Super! Wprost genialnie! Oto obywatel Kukiz miałby zacząć nawoływać społeczeństwo do delegalizacji partii, którą owo społeczeństwo większością głosów wybrało i która nadal cieszy się w badaniach opinii publicznej popularnością większą niż każda inna partia (to jest, mówiąc szczerze tragedia, ale to już sprawa na inną dyskusję). Tak na marginesie to ciekawe dlaczego autor tego bloga sam takiej akcji nie zainicjuje?

Przedwczorajszy wywiad Elizy Michalik z Pawłem Kukizem w Superstacji, umieszczony na YouTube a następnie pospiesznie zdjęty przez TVN, pokazał wyraźnie w jaką głupotę jesteśmy wszyscy wrabiani przez dziennikarzy. Otóż pani Eliza Michalik praktycznie przez całą rozmowę próbowała wmówić widzom i samemu Pawłowi Kukizowi, że jest on pisowcem. Pewne poglądy, z którymi nie do końca i nie w każdym punkcie się osobiście zgadzam, z pewnością ma zbieżne z ogólną linią ideologiczną PiSu, ale wyraźnie się nie zgadza z metodami Jarosława Kaczyńskiego, które prowadzą do utrzymania Polski w stanie kraju zwalczających się koterii i gangów kierowanych przez nieomylnych i niezmiennych wodzów.

Sam nieraz przez krytykę PiSu jestem przez niektórych znajomych brany za zwolennika PO, co jest jakimś totalnym nieporozumieniem. Przeraża mnie jednak to powszechne sprymityzowanie myślenia o ludzkich poglądach. Nie wolno nam się dać wpasować w tę grę ograniczonych umysłów! Kto myśli w kategoriach pragmatycznych i kto w ogóle samodzielnie myśli ten po prostu nie może być niezmiennym zwolennikiem tej czy innej partii. Mnie mogą się najwyżej podobać pewne poszczególne pomysły i jest mi obojętne, kto je głosi.

Okręgów jednomandatowych boją się wszyscy politycy, dosłownie wszyscy. PiS, jako partia wodzowska, zapewne boi się, że do Sejmu napłyną ludzie, których trzeba będzie dopiero poznawać, a że Jarosław Kaczyński z natury nikomu nie ufa, to nie chce tracić kontroli nad składem swoich popleczników w Sejmie. Na dodatek przy okręgach jednomandatowych mogłaby się wydarzyć tragedia, a mianowicie do parlamentu nie zostałby wybrany sam lider, gdyby w jego okręgu ktoś okazał się bardziej popularny.

Okręgów jednomandatowych boją się również politycy PO i to prawdopodobnie z dokładnie tych samych powodów, choć oczywiście nikt z nich się nigdy do tego nie przyzna. Kiedy poseł Stefan Niesiołowski odwiedził białostocki WSAP w marcu zeszłego roku (http://stefankubiak.blogspot.com/2011/03/stefan-niesioowski-na-wsapie-czyli.html ), zadałem mu pytanie o okręgi jednomandatowe, które przecież były sztandarowym punktem programu PO, kiedy partia ta parła do władzy. Odpowiedział mi wtedy, że trzeba by zmienić konstytucję, a więc mieć zgodę 2/3 posłów na Sejm, czyli że jest to technicznie niemożliwe. Czy jego odpowiedź była do końca szczera i uczciwa?

Proponuję posłuchać jego reakcji na inicjatywę na rzecz jednomandatowych okręgów wyborczych: 



Niesiołowski i Wipler o JOW-ach i debacie... przez WiplerTV

Prawda jest taka, że politykom, zwłaszcza tym z kręgów przywódczych swoich partii, jednomandatowe okręgi wyborcze psują sporo nerwów. Poseł Stefan Niesiołowski w swojej przysłowiowej już arogancji pokazuje zaś, w jakim poważaniu ma spontaniczny ruch obywatelski. Ma rację, że partie w demokracji były, są i będą, ale chodzi przecież o to, by były one inne i by odzwierciedlały w większym stopniu wolę i pomysły obywateli, a nie kilku zwalczających się nawzajem kacyków. Poseł Niesiołowski woli tego nie słuchać. Woli, jak zwykle zresztą, nakrzyczeć na interlokutorów, a obywatelom powiedzieć, że mogą sobie się organizować wokół Pawła Kukiza, zaś dobremu samopoczuciu posłów i polityków w ogóle ruch ten to sobie może… sami wiecie co. A Kukiz? Popierał PO, a teraz jest rozczarowany? No to "krzyżyk na drogę"... Komentarz jest chyba zbędny. Tak się właśnie czują politycy z wielkopartyjnych układów - daliście nam głos, to teraz spadajcie na drzewo, a my robimy, co chcemy!

Polska polityka zasługuje na inną jakość. Być może samo wprowadzenie jednomandatowych okręgów wyborczych nie rozwiąże problemu kultury politycznej, a w każdym razie nie od razu. Wierzę jednak, że dzięki charakterowi takich okręgów, inna kultura polityczna zostanie wypracowana.