Pokazywanie postów oznaczonych etykietą organizacja pracy. Pokaż wszystkie posty
Pokazywanie postów oznaczonych etykietą organizacja pracy. Pokaż wszystkie posty

niedziela, 6 stycznia 2013

Organizacja pracy wg Afanasija Ziukina



Kwestia likwidacji alienacji pracy miała być czołowym osiągnięciem komunizmu w zamyśle Karola Marksa. Róża Luksemburg również pisała na ten temat. Zagadnienie, jako część komunistycznej utopii, zostało generalnie odrzucone przez ideologów liberalnych, ale tak naprawdę nie zostało zarzucone, mimo, że rozpatruje się je pod innymi nazwami. Nomenklatura bowiem nie jest taka ważna. Istotna sprawa to organizacja ludzkiej pracy w taki sposób, żeby wykonujący nie odczuwał jej jako czegoś przykrego, czegoś narzuconego mu z zewnątrz, na co on się z kolei wewnętrznie nie godzi, ale żeby traktował swoją pracę w sposób jak najbardziej zintegrowany ze swoją osobą. Praca ma być bowiem emanacją własnej twórczej pasji. Zapewne większości z nas takie postawienie sprawy wyda się najczystszą utopią, bo wszak wiadomo, że wielu z nas, kiedy nie musi nic robić, to po prostu nie robi, bo człowiek z natury jest leniwy (ja upieram się, że po prostu organizm nasz jest nastawiony na tryb ekonomiczny). Wniosek stąd jest taki, że jeżeli nie zastosujemy wobec człowieka kija lub marchewki, to on sam z siebie do żadnej roboty się nie weźmie.

Osobiście uważam, że przede wszystkim brakuje nam talentów menadżerskich. Mądre przywództwo, a może nie zaraz przywództwo, ale kierownictwo, to naprawdę co najmniej połowa sukcesu. Jeżeli człowiek na kierowniczym stanowisku sam nie ma klarownego obrazu tego, co chce osiągnąć, i miota się między sprzecznymi decyzjami, podwładni doskonale to widzą a na dodatek sami tracą poczucie bezpieczeństwa. Niekompetentny lub leniwy szef, pragnąc zatuszować swoją niepewność, pokrywa ją wyżywaniem się na podwładnych, czepianiem się problemów o minimalnym znaczeniu, poniżaniu pracowników itp. Często ostatnio słyszę, że właściciele firm czy menadżerowie nie chcą przyjmować młodych pracowników, ponieważ ci nie mają żadnego doświadczenia. Argument ten jest śmieszny sam w sobie, bo młody człowiek z definicji nie może mieć doświadczenia. Uważam, że o wiele poważniejszym problemem jest to, że taki młody człowiek nie jest dostatecznie zmotywowany do pracy. Motywowanie pracownika i kierowanie nim w dyskretny, ale stanowczy sposób po to, by sam się uczył i doskonalił swój warsztat, to ogromna sztuka i wielu naszych szefów jej nie posiadło. To bowiem, że ktoś założył firmę i ma dobry pomysł na biznes, wcale automatycznie nie znaczy, że wie jak optymalnie wykorzystać potencjał każdego pracownika.

Tekst, który teraz przytoczę nie pochodzi z żadnego podręcznika dla menadżerów, czy poradnika motywacyjnego. Jest to fragment powieści, i to też wcale nie jakiejś wielkiej światowej literatury, ale za to bardzo dobrej historii kryminalnej. Boris Akunin, w ósmej z kolei powieści poświęconej fikcyjnemu dziewiętnastowiecznemu rosyjskiemu detektywowi, Erastowi Pietrowiczowi Fandorinowi, pt. Koronacja, umieszcza taki oto passus, którego narratorem (jak zresztą i całej powieści) jest służący, ale przy tym zwierzchnik innych służących, carskiego dworu, Afanasij Ziukin (postać również fikcyjna):

Kiedy moskwianie nosili kufry i kosze, przyglądałem się każdemu, żeby ocenić, kto z nich ile jest wart i gdzie można by go przeznaczyć z największym pożytkiem. Najważniejsza zdolność osoby zarządzającej polega właśnie na umiejętności określenia silnych i słabych stron podwładnych, tak aby wykorzystać pierwsze, a nie ujawnić drugich. Długoletnie doświadczenie kierowania wieloosobowymi zespołami nauczyło mnie, że ludzi zupełnie niezdatnych i do niczego niezdolnych jest na świecie bardzo niewielu. Każdemu człowiekowi można znaleźć zajęcie. Kiedy ktoś w naszym klubie skarży się na nikczemność lokaja, kelnera albo pokojowej, mówię sam do siebie: ha, gołąbeczku, kiepski z ciebie sługa! U mnie wszyscy podwładni z upływem czasu stają się coraz lepsi. Trzeba, aby każdy z nich lubił swoją pracę - oto i cała tajemnica! Kucharz powinien lubić gotowanie, pokojowa - porządki, koniuszy - konie, ogrodnik - rośliny.
        Wyższe wtajemniczenie każdego sługi to doskonała znajomość ludzi, zrozumienie, co lubią, albowiem, choć zabrzmi to może śmiesznie, większość nie ma najmniejszego pojęcia, ku czemu wiodą ich zdolności i co jest ich darem. Zdarza się, że trzeba próbować i tak, i inaczej, zanim się w końcu zorientujesz.
        Problem przecież nie tylko w zajęciu, choć to też jest oczywiście ważne. Kiedy człowiek wykonuje ukochaną robotę, jest zadowolony i szczęśliwy, a jeśli cała służba w domu jest zadowolona, wesoła i życzliwa, wytwarza się zupełnie specyficzna sytuacja, albo, jak to teraz mówią, atmosfera.
        Trzeba bez przerwy karać i nagradzać podwładnych - ale stopniowo. Nie daje się premii za uczciwe wykonywanie obowiązków, tylko za szczególny wysiłek. Karać trzeba także, lecz wyłącznie sprawiedliwie. I przy tym należy dokładnie wyjaśnić, za co wyznaczono karę, i - rozumie się samo przez się - kara nigdy nie powinna poniżać sprawcy. Jeszcze raz powtarzam: jeśli podwładny nie radzi sobie ze swoją pracą - winien jest naczelnik.

środa, 21 listopada 2012

Jak sobie wyobrażam dobrze zorganizowane konsultacje społeczne



Wiceprezydent Łodzi, Marek Cieślak, umieścił zdjęcie na Facebooku i opatrzył je komentarzem, że oto na spotkaniu zjawili się przedstawiciele Rad Osiedli, jest ich sporo, co dobrze wróży konsultacjom na temat budżetu. Niestety zdjęcie przeczyło podpisowi, ponieważ oprócz kilku osób za wielkim stołem prezydialnym (na podwyższeniu, a jakże), po drugiej stronie sal ukazało tylko dwa puste krzesła. Oczywiście nie mogłem się oprzeć, żeby nie umieścić złośliwego komentarza, zaś sam wiceprezydent Cieślak później przyznał, że przedstawicieli samych owych Rad Osiedli było nawet sporo, ale o budżecie raczej nie pogadali.

Odstawiając żarty na bok, zacząłem się zastanawiać nad tą sytuacją. Nie jest żadną tajemnicą, ze jesteśmy społeczeństwem biernym, jeśli chodzi o życie publiczne, zaś jeśli się już nim interesujemy, to raczej jest to scena centralna (Sejm, rząd) niż lokalna, co jest niestety bardzo złym znakiem dla przyszłości demokracji w naszym kraju. Podniecamy się walką Tuska z Kaczyńskim, a nie interesuje nas cena wywozu śmieci na naszym osiedlu. Tzn. owszem przy kolejnej podwyżce owej ceny popyskujemy sobie na władze spółdzielni mieszkaniowej, ale na zebranie członków tejże spółdzielni już nam się nie chce wybrać, nie mówiąc już o zainteresowaniu sposobami zarządzania miejscem, w którym mieszkamy. Oddajemy te sprawy walkowerem grupie aktywistów, którzy z chęcią zmonopolizują władzę i kontrolę nad finansami osiedla, a przy tym tak będą formułować pisma do lokatorów – członków spółdzielni, a więc swoich pracodawców, jakby owi lokatorzy byli ich feudalnymi poddanymi. Ale racja, ja nie o tym przecież…

To, co od dawna mnie nurtuje, a podejrzewam, że jest doskonale opracowane w literaturze przedmiotu (niestety nie jestem tutaj ekspertem, ale myślę, że mam dobrą intuicję), to wpływ otaczającej nas przestrzeni nie tylko na postrzeganie rzeczywistości, ale również na sposób naszego myślenia, tudzież wyrażania naszych myśli w postaci werbalnej.

Sala, w której władze Łodzi spotkały się z przedstawicielami rad osiedli, to jakaś typowa aula konferencyjna, z wielkim stołem prezydialnym, z mównicą przed nim i wielką widownią. W tak urządzonym pomieszczeniu normalny człowiek czuje się jak w jakimś kościele czy innej świątyni. Na dodatek czuje się jakimś przybyszem i chłopem małorolnym międlącym czapkę w rękach, bo oto z wyżyn spogląda na nich kolegium kapłanów-wielkich mistrzów. Oczywiście są ludzie, którzy w takich sytuacjach czują się jak ryba w wodzie, którzy dyskutują, a nawet pyskują bez żadnego respektu dla całej tej świątynnej atmosfery, ale tak czy inaczej, takie urządzenie sali nie sprzyja konstruktywnym propozycjom ze strony zaproszonych gości. Jeżeli na podwyższeniu stoi stół prezydialny to ludzie automatycznie czują, że decyzje i tak zapadną właśnie po tamtej stronie, na wyżynach, a oni są tutaj tylko biednymi Polakami-szarakami.

Uważam, że prawdziwe decyzje najlepiej podejmuje się w grupach najwyżej trzyosobowych, ale oczywiście wszyscy wiemy, że coś takiego byłoby zupełnie niedemokratyczne a z szacunkiem dla konsultacji społecznych nie miałoby nic wspólnego.

Jeżeli naprawdę zależy nam na autentycznych konsultacjach, na szczerych wypowiedziach zaproszonych przedstawicieli zainteresowanych środowisk, dobrze byłoby zorganizować pracę wcale nie w formie wielkiego wiecu, ale pracy w mniejszych grupach – nawet w tej samej sali. Ważniacy zza długiego stołu na piedestale powinni w tym celu zejść do ludzi na sali, usiąść razem z nimi albo każdy przy odpowiednim stole z grupą gości, albo wręcz w sali bez stołów a z krzesłami ustawionymi w okrąg. Takich okręgów mogłoby być ok. 5-6. Odpowiednio poprowadzona rozmowa, czyli w roboczej ale konstruktywnej atmosferze – nastawionej na osiągnięcie celu, a niekoniecznie np. na wylewaniu wzajemnych żali, mogłaby wyłonić dobre pomysły, które powinny być zapisywane. Na koniec każda z grup mogłaby przedstawić swoje pomysły. Gdyby okazały się ze sobą sprzeczne, wtedy można byłoby je przedyskutować plenarnie, ale nadał przedstawiciele władz miasta powinni siedzieć z ludźmi i, jeśli zajdzie taka potrzeba, wspierać ich wypowiedzi. Na koniec przyjmujemy w drodze głosowania wnioski ze spotkania.

Tak sobie wyobrażam prawdziwe konsultacje, gdzie ludzie naprawdę są pytani o zdanie, wiedzą, że nie będzie ono zlekceważone, bo władze miasta traktują ich poważnie i naprawdę są gotowe przyjąć proponowane rozwiązania. W przeciwnym wypadku wrażenie jest takie, że przykładowy zaproszony członek rady osiedla pomyśli, że ci ludzie za stołem na podwyższeniu i tak już podjęli decyzje, więc nawet nie ma co się odzywać, zaś inni, wychodząc z takiego samego założenia, w ogóle nie przyjdą.

Wielkie sale o charakterze świątynnym zachowajmy może do rozdawania nagród, albo jakichś uroczystych akademii ku czci lub z okazji rocznicy.